Poikilos

Vivre, c’est fabriquer du passé

AUTORËT E NDALUAR

Classé dans : DJE-SOT (Vajtje-ardhje) — 18 juin, 2012 @ 14:53

AUTORËT E NDALUAR dans DJE-SOT (Vajtje-ardhje) Guri_Madhi-300x236Në mbarim të Luftës së dytë botërore 90% e popullsisë shqiptare është analfabete. Një terren ideal për indoktrimin. Ëndrra e çdo ideologu. Dhe për t’i patur duart krejt të lira, veprimet e para që bën pushteti i Enver Hoxhës është eleminimi i asaj pak inteligjence që ishte shkolluar në universitetet më të mira të Europës (Paris, Romë, Berlin, Vjenë, Londër) e në të njejtën kohë fillon formimin e komisarëve politikë duke i dërguar në kryeqendrën e Bizantit komunist : Moskën. I pari veprim për t’i ngjallur frikë atyre që mund të mendojnë ndryshe, i dyti, për t’i shplarë trurin pjesës tjetër.  Ky plan do të zgjasë, jo pak, por gati një gjysmë shekulli (1944-1991). Breza të tërë do të rriten e formohen nën propogandën enveriste, çdo ditë, njëzet e katër orë,  (filozofia marksiste gjithnjë e më shumë reduktohet vetëm në disa citime duke i lënë vendin « veprave » të Enver Hoxhës). Indroktinimi fillon nga kopshtet e deri në universitet. Që në faqet e Abetares që hapet me portretin e « xhaxhit Enver ». Të gjitha institucionet kulturore e artistike janë në duart e Partisë. Asgjë nuk mund të bëhet pa miratimin dhe aprovimin e saj : Letërsia, Teatri, Muzika, Piktura, Skulptura, Kinemaja, Fotografia.

Çdo gjë kontrollohet.

Sa më shumë Shqipëria do të izolohet (prishja me Bashkimin sovjetik, më vonë me Kinën), aq më shumë do të forcohet ideja e artit shqiptar të realizmit socialist (as nga Lindja, as nga Perëndimi). Rreth viteve ’80, dy million shqiptarë shikojnë për të njëzetën herë po të njejtin film shqiptar e dëgjojnë për të dymijtën herë po të njejtën këngë shqiptare dhe shohin vetëm tabllotë e skulpturat e artistëve shqiptarë (sot gjen me dhjetra nostalgjikë që luajnë me fraza nga filmat shqiptarë apo që mallëngjehen me këngët e atyre viteve. Kjo të kujton historinë e fëmijës së rritur nga ujqërit, pa asnjë kontakt me botën njerzore). Jo më kot ideologët kërkojnë që të bëjnë për vete brezin e ri duke i dhënë rolin e të emancipuarit, të përparuarit, e duke i premtuar një të ardhme të ndritur (Imagjinoni se ç’mund të ndodhi në mendjen e një fshatari dhënia e një statuti të tillë ?) E duke shtuar «se kjo nuk do të kishte ndodhur pa Partinë dhe udhëheqësin e saj të dashur shokun Enver». Jo vetëm kaq por e gjithë jeta e tij dhe e fëmijëve të tij, madje dhe bota përtej, Komunizmi (parajsa mbi tokë) është e lidhur me këto dy shpëtimtarë : Partinë (një nocion abstrakt) dhe Enverin (i gjallë e i pavdekshëm). Madje kaq shumë do të mpleksen këto dy emra nga propaganda dhe kaq shumë do të luhet me ato sa dhe « poeti », me rastin e vdekjes së Komandantit, mes të tjerave, do të shkruajë : « Ti ishe i dashur siç është nëna ». 

Ti ishe i pastër si kristali
Ti ishe i bukur si pranvera
Ti ishe i drejtë siç është populli
Ti ishe i qeshur si bukuria
Ti ishe përtëritës si puhia e mëngjesit
Ti ishe i rreptë si stuhia
Ti ishe vetë madhështia
Bir të madh të ka Shqipëria.

(Fatmir Alimani)

Të qenurit nga një familje e varfër fshatare, sepse klasa punëtore ishte e pazhvilluar kur e morën pushtetin komunistët, konsiderohej si një cilësi kryesore. Vetë kryetari i lidhjes së shkrimtarëve e artistëve të Shqipërisë Dritëro Agolli do të deklaronte me pathos në njërën nga poezitë e tij : « Unë fshatari nga Devolli, që vë firmën Dritëro Agolli ». Dhe të gjithë poetët zyrtarë do të vijnë nga fshatrat e do të formohen sipas kallupit të aprovuar nga partia. Si ata të ardhur nga Jugu, që zakonisht quhen Petrit, ashtu dhe ata të ardhur nga Veriu e që zakonisht quhen Ndoc. Jo vetëm aq, por kësaj shtrese të shoqërisë iu krijua iluzioni se ishin ata që vendosnin për fatet e vendit. Jeni ju pa jemi ne. Në realitet ato përbënin krahun e punës në bujqësi, dhe ishin rezerva kryesore për ushtrinë, policinë, sigurimin.

Të rrethuar me tela me gjemba, pa asnjë kontakt me kulturën botërore. E vetmja filozofi dominuese në të gjitha shkollat është ajo marksiste-leniniste. Të gjithë filozofët e tjerë, pa përjashtim, do të damkosen si « reaksionarë ». Do të kondiserohen si të degjeneruar të gjithë ato shkrimtarë e artistë që kishin lënë gjurmë në artin e kulturën e shekullit të XX-të ashtu siç kishin bërë dhe nazistët në vitin 1933.

Mbas prishjes së marrëdhënieve me Bashkimin sovjetik, listës së autorëve të ndaluar do t’i shtoheshin dhe shkrimtarët dhe artistët e ish vendeve të Lindjes.

Shikimi i ndonjë riprodhimi (album, kartolina) i veprave të tyre, ose përmendja e ndonjë filozofi, shkrimtari apo poeti të ndaluar, do të çojë në burg, madje deri në varje e pushkatime disa shkrimtarë, piktorë e poetë.

Në një situatë të tillë, çfarë emri mund t’i vesh asaj që nostalgjikët vazhdojnë që ta quajnë « kulturë socialiste » ?

Në librin e tij « Lasgushi më ka thënë… », Petraq Kolevica shkruan :

Lasgushi hynte në atë pjesë të inteligjencës shqiptare që kishte kulturë të plotë, talent e shpirt të pastër patriotik. Qysh në vitet e para të pasluftës, kjo shtresë shoqërore iu nënvu një përsekutimi të gjithanshëm e të shumëllojshëm. Për të shpëtuar diçka prej asaj atmosfere po shënoj ç’më ka thënë Lasgushi :

« Ti e di bibliotekën time. Ty të duken ndofta shumë libra që kam, po ti nuk e di sa kam pasur. Dhe çfarë libra kam pasur ! Ato s’gjenden më. Po, ç’u bënë – do më thuash. Ç’u bënë ! Këtë e dimë unë dhe Nafija. Kur erdhi ajo kohë që i thanë çlirim – doli një listë me emrat e librave të cilat duhet të hiqeshin nga bibliotekat private, dmth të zhdukeshin. Po bashkë me to unë zhduka dhe shumë të tjera. Pse ? Nga frika ! Se të shkonte koka po të thoshte ndonjëri në sigurim se filani ka filan libër. Nxora të tjera, bëra një kapicë me libra në mes të dhomës. Një javë të tërë kemi punuar me Nafijen.

Atje, në vatra e bodrumit, që ti e di, një javë të tërë kam djegur librat. Kjo m’i sillte, unë i shfletoja për të fundit herë, lexoja ndonjë gjë e pastaj i fusja në zjarr. Një javë të tërë, siç të thashë, dogja libra dhe një mot isha si i çmendur për atë që bëra. E bëra ! Nuk desha të hy në burg. »

YD

Listë (jo e plotë) e autorëve të ndaluar

Arthur Schopenhauer

Friedrich Nietzsche

Ludwing Feuerbach

Georg Wilhelm Friedrich Hegel

René Descartes

Emmanuel Kant

Theodor W. Adorno

Raymond Aron

Simone de Beauvoir

Walter Benjamin

Henri Bergson

Benedetto Croce

Gilles Deleuze

Jacques Derrida

Michel Foucault

Jürgen Habermas

Hannah Arendt

Martin Heidegger

Edmund Husserl

Vladimir Jankélévitch

Karl Jaspers

Hans Jonas

Judith Butler

Thomas Samuel Kuhn

Emmanuel Levinas

Claude Lévi-Strauss

Georg Lukacs

Maurice Merleau-Ponty

Gabriel Marcel

Karl Popper

Jacques Rancière

John Rawls

Bertrand Russell

Jean-Paul Sartre

Max Weber

Pablo Picasso

Georges Braque

Amedeo Modigliani

Robert Delaunay

Auguste Macke

Juan Gris

Marcel Duchamp

Marc Chagall

Giorgio De Chirico

Egon Schiele

Max Ernst

Joan Miro

Antoine Bourdelle

Eugène J. de Bremaecker

Cèsar Baldaccini, dit Cèsar

Botarro

Louise Bourgeois

Constantin Brancusi

Alexander Calder

Jean Dubuffet

Marcel Duchamp

Jacob Epstein

Alberto Giacometti

Abraham Habbah

Henry Moore

Camille Pissaro

Edouard Manet

Edgar  Degas

Alfred  Sisley

Paul  Cezanne

Claude Monet

Auguste Renoir

Paul Gauguin

Vincent Van Gogh

Georges Seurat

Alphonse Mucha

Gustav Klimt

Edvard Munch

Lautrec Toulouse

Wassily Kandinsky

Pierre  Bonnard

Edouard  Vuillard

Henri  Matisse

Malevitch Kazimir

Paul  Klee

André  Derain

Fernand Léger

René Magritte

Jean  Dubuffet

Mark  Rothko

Dali Salvador

Roy Lichtenstein

Robert Rauschenberg

Andy Warhol

Jèrome Bosch

Ingmar Bergman

Pier Paolo Pasolini

Federico Fellini

Luchino Visconti

Alfred Hitchcock

Stanley Kubrick

Jean-Luc Godard

Éric Rohmer

François Truffaut

Luis Buñuel

Sidney Lumet

Arthur Penn

Orson Welles

Frank Zappa

Arthur Adamov

Jean Anouilh

Anna Akhmatova

Guillaume Apollinaire

Isaac Asimov

Antonin Artaud

W. H. Auden

Georges Bataille

Samuel Beckett

Jorge Luis Borges

Charles  Baudelaire

Alexandre Blok

Mikhail Boulgakov

Ivan Bounine

Andrè Breton

Joseph Brodsky

Michel Butor

Albert Camus

Paul Celan

Jean Cocteau

Truman Capote

Marguerite Duras

Umberto Eco

Ilya Ehrenbourg

T. S. Eliot

William Faulkner

F. Scott Fitzgerald

Max Frisch

Jean Genet

André Gide

Allen Ginsberg

Witold Gombrowicz

Gerhart Hauptmann

Václav Havel

Bohumil Hrabal

Ted Hughes

Aldous Huxley

Eugène Ionesco

Jean Jourdheuil

James Joyce

Franz Kafka

Jack Kerouac

Imre Kertèsz

Rudyard Kipling

Milan Kundera

Michel Leiris

Ossip Mandelstam

Henri Michaux

Arthur Miller

Henry Miller

Vladimir Nabokov

George Orwell

Erwin Piscator

Boris Pasternak

Georges Perec

Fernando Pessoa

Andreé Platonov

Francis Ponge

Ezra Pound

Marcel Proust

Raymond Queneau

Salvatore Quasimodo

Rainer Maria Rilke

J. K. Rowling

Jerome David Salinger

Nathalie Sarraute

Upton Sinclair

Alexandre Soljenitsyne

John Steinbeck

Marina Tsvetaïeva

Paul Valèry

Virginia Woolf

Giuseppe Ungaretti

Woody Allen

Robert Bresson

Luis Bunuel

Frank Capra

John Cassavetes

Claude Chabrol

Francis Ford Coppola

Cecil B. DeMille

Blake Edwards

Rainer Werner Fassbinder

John Ford

Milosh Forman

John Frankenheimer

William Friedkin

Samuel Fuller

Jean-Luc Godard

John Huston

Stanley Kramer

Akira Kurosawa

Fritz Lang

George Lucas

Chris Marker

Jonas Mekas

Friedrich Wilhelm Murnau

Maurice Pialat

Roman Polanski

Sydney Pollack

Jean Renoir

Jacques Rivett

Eric Rohmer

Roberto Rossellini

Claude Sautet

Martin Scorsese

Steven Spielberg

Erich von Stroheim

Andrei  Tarkovski

Andrzej Wajda

Orson Welles

Billy Wilder

Aaron T. Beck

Albert Ellis

Sigmund Freud

Ivan Pavlov

Jean Piaget

Burrhus Frederic Skinner

John Broadus Watson

Lev Vygotski…

…etj., etj.

Pas de commentaire »

Pas encore de commentaire.

Flux RSS des commentaires de cet article.

Laisser un commentaire

 

Mariage Ingrid et Florent |
ANIMATION (CHATEAU GONFLABLE ) |
BIENVENUE dans mon Univers ... |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Moi, Lilith
| venez chez zabuzobe ça peu ...
| Cours en ligne Infocom